مناظره میان سهیل مظلوم و محمدحسن مقدم‌فر را شاید بتوان عنوان تاریخ شفاهی بر آن گذاشت. مناظره‌ای که از ابتدای تاسیس سازمان تا لحظه فعلی در آن مورد واکاوی قرار گرفت و از سوی دو دیدگاهی که نشان همویی نداشتند بررسی شد. این مناظره هر چند نسبتا طولانی اما حاوی نکات و گفته‌هایی است که شنیدن و دیدن آن را برای کسانی که به چرایی اتفاقاتی که در صنف افتاده علاقمندند جذاب می‌کند. در این نوشتار تلاش کردم برخی نکات کلیدی مطرح شده در مناظره را به رشته تحریر درآورم و بی شک این نوشتار کوتاه نمی‌تواند در برگیرنده تمام آنچه در آن ظهر پنجشنبه در خیابان مهناز رخ داد باشد. در پایان اما هر دو آنها اعلام کردند که تغییر نگاه در سازمان باعث می‌شود امید به تغییر زنده شود.

سازمان نظام صنفی رایانه‌ای، سازمانی است که به باور بسیاری از اعضای خود از بدو تأسیس تاکنون نتوانسته جایگاه اصلی خود را در بدنه صنف فاوا پیدا کند. سازمان در این سال‌ها با چالش‌های بزرگ و متعددی روبرو بوده که بسیاری از آنها همچنان هم باقی است. سازمانی که برخی از منتقدانش بر این باورند که قائم به فرد است و نتوانسته هویت سازمانی خود را به تثبیت رساند و بر همین اساس هم گاهی از ریل اصلی خود خارج شده است. آنها از یک جمله معروف یاد می‌کنند که قهرمان شدن سخت است اما قهرمان ماندن سخت‌تر و می‌گویند سازمان نظام صنفی توانست سدی را بشکند و این تشکل را شکل دهد اما نتوانست قهرمان باقی بماند. اما قدیمی‌ترها این انتقادات را قبول ندارند. آنها معتقدند چالش‌های بسیاری از ابتدای تاسیس سازمان تاکنون پیش روی آنها بوده که باعث شده این سازمان ناکارمد به نظر برسد. اما این واقعیت ماجرا نیست. ما در این شماره به سراغ دو تن از اعضای سازمان رفتیم که یکی از آنها در دسته منتقدان عملکرد سازمان است و دیگری از مدافعان آن.

سهیل مظلوم یکی از موسسان سازمان نظام صنفی رایانه‌ای است. کسی که از ابتدای مطرح شدن ایده این تشکل صنفی تا زمان شکل‌گیری و برگزاری اولین انتخابات آن و حتی بعدتر و در زمان جنگ‌های انتخاباتی دوره سوم این سازمان و تا همین امروز در سازمان بوده و به نوعی تاریخ شفاهی این سازمان محسوب می‌شود. کسی که به روایت امیرحسین سعیدی، اولین رئیس سازمان نظام صنفی رایانه‌ای باید به طور ویژه از او یاد و تشکر شود.

محمدحسن مقدم‌فر هم دیگر عضو قدیمی سازمان نظام صنفی است که در سال‌های اخیر در طیف منتقدان سازمان بوده و معتقد است عملکرد سازمان از درون دارای مشکلاتی است و نمی‌شود تمام ناکارآمدی‌ها را به شرایط زمانه و همکاری نکردن دولت‌ها مرتبط کرد.

در این مناظره، مظلوم از سال‌های ۸۴ تا ۸۷ و نامه‌نگاری‌هایشان با ریاست جمهوری و پاسخ نگرفتن‌هایشان می‌گوید. او بر این بارو است که فضا برای فعالیت سازمان وجود نداشت و در دو دوره اول این مساله روی تمام فعالیت‌های سازمان سایه انداخته بود. او در این میزگرد جرییاتی از آن دوره را بیان می‌کند که شاید برای اولین بار به این شکل شفاف در رسانه‌ای مطرح شده باشد. به گفته مظلوم به وزارت رسیدن محمود واعظی در اولین دوره ریاست جمهوری حسن روحانی نتیجه تلاش مستمر سازمان نظام صنفی بوده، گفته‌ای که با مخالفت جدی مقدم‌فر روبرو می‌شود.

این مناظره مانند روایت شفاهی تاریخ یک سازمان بود. روند عملکرد سازمان نظام صنفی رایانه‌ای در این مناظره از ابتدای تاسیس تا لحظه اکنون آن مورد واکاوی دو میهمان ما قرار گرفت و هر یک از آنها از نگاه خود ماجراهای مختلفی را برای ما روایت کردند. این مناظره با وجود زمان نسبتا طولانی آن، خسته کننده نبود و تضارب آرا در بحبوبه‌های تاریخی فعالیت این سازمان در آن نمود داشت. مقدم‌فر بر این باور است که بیشترین گسستگی سازمان نظام صنفی رایانه‌ای در دوره اخیر آن اتفاق افتاده و این در حالی است که در این سال‌های اخیر بیشترین همراهی از سوی دولت با سازمان وجود داشته است. گفته‌ای که از سوی مظلوم هم مورد تایید قرار می‌گیرد اما با دلایلی متفاوت از آنچه مقدم‌فر به آنها باور دارد. او معتقد است سازمان از ۸۴ تا ۸۷ در یک جنگ تمام بوده و این باعث تحلیل رفتن انرژی سازمان شده است. پس از آن بود که سازمان با شعار تعامل هم‌افزا بار دیگر به پیش رفت. شعاری که شاید کارآمد به نظر بیاید اما میزان رضایت صنف چنین چیزی را نشان نمی‌دهد.

در این مناظره عملکرد سازمان نظام صنفی و اتاق بازرگانی مورد بررسی قرار گرفت و با هم مقایسه شد. مقایسه‌ای که چالش‌های بسیاری در آن مطرح شد. مظلوم انتخاب نهاوندیان را بهترین انتخاب نمی‌داند اما از رفتن خاموشی خوشحال است. او بر این باور است که بهزادیان بهترین انتخاب برای اتاق بازرگانی بود و معتقد است این اتفاق به شکلی دیگر در سازمان نظام صنفی هم افتاده است. پس از این گفته‌ها بود که مقدم‌فر اعلام کرد عملکرد سازمان نظام صنفی در این چهار دوره گذشته کاهنده است و مظلوم معتقد است این نگاه، نگاه درستی نیست. مظلوم بر این باور است که شرکت‌های روسای پیشین سازمان در دوره صدرات آنها در سازمان به شدت آسیب دیدند. بسیاری از آنها در آن زمان ممنوع الکار شدند و اتفاقاتی افتاد که برای زندگی فردی آنها بسیار آسیب زننده بود.

مظلوم می‌گوید نهال سازمان نظام صنفی از ۸۷ تا ۹۲ تنها زنده مانده و سعی هم بر این بوده که تنها زنده بماند اما از ۹۲ به بعد باید ثمر می‌داد و اتفاقات بسیاری که آرزوی صنف بود به ثمر می‌نشست که این اتفاق نیفتاد. مظلوم معتقد است انتخاب صنف در سال ۹۳ بهترین انتخاب از بین گزینه‌های موجود بود اما بررسی عملکرد این انتخاب نشان می‌دهد که ضعف‌هایی در آن وجود داشته است و شاید همین مساله باعث بروز انشقاق‌هایی در سازمان شد. در همین‌جا بود که مساله علل شکل‌گیری انجمن آشنا در مناظره پیش کشیده شد.

در این مناظره یک بحث دیگر هم مورد بررسی قرار گرفت؛ علت پیش نیامدن بزرگان صنف برای شرکت در انتخابات‌ها. هر یک از طرفین در این زمینه نظری داشتند که به نظر نگارنده شنیدنی بود و پیشنهاد می‌کنم در فایل اصلی این نظرات را بشنوید. مقدم‌فر بر این باور است که کسانی که نظام صنفی را به وجود آوردند زحمت زیادی کشیدند و دغدغه اصلی این است که این فرآیند به قهقرا رفته یا می‌رود. او نگران است که سازمان قدرت رویارویی با دولت را نداشته باشد. مقدم‌فر معتقد است عضویت در نظام صنفی تبدیل به یک کار اداری شده و دیگر آن تعلق‌های پیشین در سازمان وجود ندارد.

اما این مباحث تنها چکیده‌ای کوتاه بود از آنچه در این مناظره مطرح شد. در پایان مناظره از مظلوم و مقدم‌فر خواسته شد انتظار خود را از هیات مدیره جدید سازمان بگویند و مقدم‌فر اعلام کرد ساختار با افراد تغییر نمی‌کند و اگر نگاه ساختاری تغییر نکند، نمی‌توان امیدوار به تغییر بود. او ابراز امیدواری کردند که مفهوم آشتی صنفی به وجود بیاد و با مخالفان به تعامل برسد. اما مظلوم امیدوار بود. او معتقد است وفاق در سطح ملی برای سازمان ایجاد شده و پاشنه آشیل سازمان را جنگ در خانه می‌داند. مظلوم دعوت از منتقدان را وظیفه سازمان می‌داند و می‌گوید: «سازمان خانه همه ماست.» او تاکید می‌کند آسیب‌هایی که در این سال‌ها به سازمان وارد شده باعث تغییر نگاه در سازمان شده است و همین تغییر نگاه باعث بروز تغییرات اساسی در سازمان خواهد شد. حالا باید منتظر ماند و دید هیات مدیره جدید در سال‌های پیش‌رو چگونه عمل می‌کند و در پایان دوره تا چه حد می‌تواند همراهی بدنه صنفی را با خود به همراه داشته باشد.

جالب بود